(Isang Matapang at Masakit na Pagninilay sa Pamilya)
Some wounds do not disappear with time. But sometimes, facing them is already the beginning of healing. - ads
Sa panahong maraming pelikulang pampamilya ang umaasa sa melodrama at madaling resolusyon, ang "Ganito, Ganyan, Ganoon" ni Cholo H. Laurel ay piniling tahakin ang mas mahirap na landas: ang ipakita ang pamilya hindi bilang isang romantisadong institusyon kundi bilang isang espasyong puno ng sugat, katahimikan, pagkukulang, at paminsan-minsang pag-asa. Ang pelikula ay umiikot kay Joanne o "Jo" (Jodi Sta. Maria), isang matagumpay na television writer na biglang naharap sa pagbabalik ng kanyang ina na si Paz (Agot Isidro) matapos ang halos 3 dekadang pagkawala. Ang reunion na ito ang nagsilbing mitsa upang sumabog ang mga lihim, sama ng loob, at mga tanong na matagal nang ibinaon sa limot.
Ang pinakamalaking tagumpay ng pelikula ay ang pagtanggi nitong gawing simple ang mga komplikadong relasyon sa loob ng pamilya. Hindi ito isang kuwento tungkol sa "forgive and forget." Hindi rin ito isang pelikulang naghahanap ng kontrabida. Sa halip, ipinakikita nito kung paano ang abandonment, unresolved trauma, at emotional neglect sa loob ng maraming taon ay may kakayahang hubugin ang pagkatao ng isang indibidwal.
Ang screenplay ay matalino sa paglalahad ng mga emosyon. Unti-unting binubuksan ang mga sugat ng bawat karakter sa paraang organic at hindi pilit. Maraming eksena ang tila mga therapy session na kusang bumubukal mula sa mga taon ng pananahimik. Habang lumalalim ang kuwento, mas nauunawaan natin kung bakit may mga taong hindi madaling magpatawad at kung bakit may mga pagkakamaling hindi basta nabubura ng panahon.
Kung may tama at matalinong dahilan upang panoorin ang pelikulang ito, iyon ay sina Jodi Sta. Maria at Ms. Agot Isidro.
Napakahirap gampanan ang isang karakter na ang pinakamalaking laban ay nangyayari sa kanyang kalooban, ngunit matagumpay itong naipakita ni Jodi Sta. Maria. Bilang si Jo, dala niya ang bigat ng mga taon ng abandonment nang hindi kinakailangang magpakawala ng dramatikong monologo sa bawat eksena.
Sa kanyang mga titig, mahigpit na pagkakangiti, at kontroladong galit, nararamdaman ng manonood ang sakit ng isang anak na hindi kailanman tunay na nakapaghilom. Hindi siya simpleng "galit na anak." Isa siyang babaeng natutong lumaban sa buhay nang mag-isa at ngayon ay napipilitang harapin ang pinagmulan ng kanyang mga sugat.
Isa ito sa pinaka-mature at pinaka-nuanced na performances ni Jodi Sta. Maria sa kanyang karera. Hindi siya kailanman nag-o-overact. Sa halip, pinipili niyang magtiwala sa katahimikan. At sa pelikulang ito, ang katahimikan ang pinakamalakas na salita.
Madaling gawing halimaw ang karakter ni Paz. Ngunit sa kamay ni Agot Isidro, nagiging tao siya. Walang nang tanong-tanong pa! Napakahusay talaga ni Agot Isidro sa pelikulang ito! Beteranang pag-arte ang ipinamalas niya! (Mag-aabang ako ng awards night para sa pagpaparangal kina Agot Isidro at Jodi Sta.) Maria, at Direk Cholo Hidalgo Laurel para sa pelikulang ito!)
Hindi hinihingi ni Agot ang simpatya ng audience. Hindi niya pinipilit na mabigyang-katuwiran ang mga pagkakamali ng kanyang karakter. Ang ginagawa niya ay mas mahirap: ipinakikita niya ang isang babaeng may dalang matinding pagsisisi, pagkakasala, at mga lihim na matagal na niyang tinatakasan.
Ang kanyang performance ay elegante, kontrolado, at puno ng emosyonal na katalinuhan. Sa bawat eksena nilang mag-ina, makikita ang dalawang mahuhusay na aktres na hindi nag-uunahan kundi nagtutulungan upang mabuo ang emosyonal na katotohanan ng kuwento.
Ang chemistry nina Jodi Sta. Maria at Agot Isidro ang literal na puso ng pelikula.
Bilang newcomer, si Gabriel Lazaro ay isa sa pinakamalaking sorpresa sa ìGanito, Ganyan, Ganoonî. Ginagampanan niya si Matti, isang kabataang naghahanap din ng kanyang pagkakakilanlan at lugar sa loob ng isang komplikadong pamilya.
Bagaman kapansin-pansin sa ilang eksena ang kakulangan pa niya sa karanasang taglay ng kanyang mga beteranong kasamahan, nababawi naman ito sa kanyang natural na presensya sa harap ng kamera. May sincerity siyang dala na bagay na bagay sa karakter. Hindi siya umaarte. At ëyon ang pinakamahalagang katangiang maaaring naipamana sa kaniya ng kaniyang amang si Ronnie Lazaro!
Sa halip na maging kahinaan, ang kanyang pagiging baguhan ay nagiging bahagi ng authenticity ng karakter. Ramdam ang pagkalito, kahinaan, at pagnanais niyang maunawaan ang kanyang sarili.
Isa itong promising na debut na nagpapakita ng malaking potensyal ni Gabriel Lazaro. Nararapat lamang na abangan ang mga susunod pa niyang pelikula at teleserye!
Ang kalugod-lugod pa sa pelikulang ito ay lahat ng cast ay walang itulak-kabigin sa husay! Paano pa nga ba naman matatawaran ang galing ng mga batikang aktres at aktor na sina Angel Aquino, Mitch Valdez, Ruby Ruiz, at Joel Saracho? Ngunit maging sina RK Bagatsing, Floyd Tena, Onyl Torres, at Doreen Bernal ay walang sinayang na eksena sa pagpapamalas ng kahusayan sa pag-arte! And stating this fact about the cast is even an understatement!
Matapos ang mahabang pahinga sa paggawa ng pelikula, matagumpay na bumalik si Cholo Hidalgo Laurel / Cholo Laurel bilang filmmaker. Parang sinabi niya sa mga nag-abang sa kaniya na ìIím back with a big bang!î
Hindi siya nahuhulog sa bitag ng sobrang melodrama. Sa halip, hinahayaan niyang huminga ang mga eksena. Maraming pagkakataon na pinipili niyang manatili ang kamera sa mukha ng isang karakter habang pinoproseso nito ang kanyang emosyon. Ang resulta ay intimate at madalas na nakadudurog sa puso.
Malaki rin ang ambag ng Marinduque bilang lokasyon ng pelikula. Hindi lamang ito nagsisilbing magandang backdrop. Nagiging metapora rin ito para sa mga karakter: tahimik sa panlabas ngunit puno ng nakatagong kasaysayan at emosyon sa kailaliman.
Isa sa mga pinakamatatalinong desisyon sa pelikula ay ang pagsingit ng humor sa mga pinakaemosyonal na bahagi nito. Tulad ng isang totoong pamilyang Pilipino, may kakayahan ang mga karakter na tumawa kahit sa gitna ng kaguluhan. Ang mga sandaling ito ang nagbibigay ng kinakailangang pahinga sa audience bago muling sumabak sa emosyonal na lalim ng kuwento.
Kagaya ng lahat ng pelikula, ang ìGanito, Ganyan, Ganoonî ay hindi perpektong pelikula. May ilang bahagi na maaaring mas mapalawak pa, at may ilang supporting characters na tila kulang sa development, katulad ng mga karakter nina Ruby Ruiz at Gardo Versoza na nag-alaga kay Jo sa mahabang panahon. Medyo kinulang lang sa pagbibigay ng mas malalim at mas malawak na development. Ngunit ang mga iyon ay maliliit na puna sa harap ng napakalaking emosyonal na bigat at husay na taglay ng pelikula.
Ito ay isang pelikulang nagtatanong sa halip na nagbibigay ng mga sagot. Hindi preachy ang pelikula. Hindi nito sinasabing dapat kang magpatawad. Hindi nito sinasabing obligasyon mong tanggapin muli ang mga nanakit sa iyo. Ang sinasabi nito ay mas simple ngunit mas makapangyarihan: ang mga sugat ng pamilya ay totoo, at ang paghihilom ay hindi pare-pareho para sa lahat.
Ang ìGanito, Ganyan, Ganoonî ay isang emotionally intelligent, beautifully acted, at deeply Filipino na pelikula tungkol sa mga bagay na madalas nating iniiwasang pag-usapan sa hapag-kainan: pagkukulang, pangungulila, at ang posibilidad ng paghilom.
Ganito, ganyan, o ganoon naman talaga ang buhay ng maraming pamilyang Pilipino. Nasa tibay ng tao pa rin kung paano niya haharapin ang mga "ganito", "ganyan", at "ganoon" sa buhay niya.
Rating: 4.5/5 Stars
