Ang taho sa Philippine National Police (PNP) nga adunay labing minos 50 ka insidente sa mga eskwelahan nga nalambigit ang mga kabataan, gikan sa Hunyo 16 hangtod Agusto 19, 2026, usa ka seryosong pasidaan sa atong katilingban.
Lakip niini ang mga hulga sa pagpamomba ug pagpamusil, pagpanunggab, ilegal nga pagdala og armas, hulga sa kamatayon, ug aktuwal nga pagpamusil.
Ang bag-ohay nga pagpamusil sa Ateneo de Zamboanga University nga nakapatay sa duha ka estudyante nakapadugang sa kahadlok ug kabalaka sa publiko.
Importante ang pagpalig-on sa seguridad sa mga eskwelahan. Kinahanglan ang igo nga mga guwardiya, CCTV, hustong pagsusi sa pagsulod, ug klarong mga protocol sa panahon sa emerhensiya.
Apan dili igo ang seguridad lamang. Kinahanglan sab nato masabtan ang mas lawom nga mga hinungdan nga mahimong makaapekto sa pamatasan sa kabatan-unan.
Dili angay nga basulon ang mga magtutudlo, school administrators, mga lider sa edukasyon, politikal nga mga lider, ginikanan, komunidad, o social media.
Ang kapintasan sa kabataan mahimo kini nga nalambigit sa kahimtang sa pamilya, impluwensiya sa mga kaedad, personal nga kasinatian, palibot sa komunidad, kultura sa eskwelahan, pagkaladlad sa kapintasan, access sa armas, ug paggamit sa digital media.
Sa pagkakaron, sayon na kaayo alang sa kabatan-unan ang pag-access sa impormasyon pinaagi sa cellphone ug social media.
Adunay daghang mapuslano'ng impormasyon, apan adunay sab mga sulod nga nagpakita og kapintasan, hulga, pagdumot, ug dili maayong pamatasan.
Dili pasabot nga ang social media mao ang hinungdan sa kapintasan, apan kinahanglan tudloan ang mga estudyante sa responsableng paggamit niini.
Ang digital literacy ug maayong pamatasan online kinahanglan mahimong bahin sa modernong edukasyon.
Ang mga ginikanan, magtutudlo, ug komunidad adunay lahi-lahi apan importante nga papel. Ang ginikanan kinahanglan makigsulti ug maminaw sa ilang mga anak.
Ang magtutudlo kinahanglan mahibalo sa mga timailhan nga ang usa ka estudyante nanginahanglan og tabang.
Ang mga lider sa edukasyon ug gobiyerno kinahanglan moseguro nga adunay lig-on nga guidance services, counseling, child protection programs, ug psychosocial support.
Importante sab nga dili nato tan-awon ang matag estudyante nga posibleng kriminal tungod lamang sa iyang problema sa pamatasan.
Busa, ang pagpanalipod sa eskwelahan dili lamang responsibilidad sa security personnel. Kini usa ka hiniusang responsibilidad sa eskwelahan, pamilya, gobiyerno, komunidad, ug digital society.
Kinahanglan nato palig-unon dili lamang ang mga pultahan ug perimeter sa eskwelahan, kondili lakip sab ang karakter ug panghuna-huna sa atong kabatan-unan.
Ang tumong dili lamang ang pagpugong sa kapintasan nga makasulod sa eskwelahan. Ang mas importante mao ang pagtabang sa atong kabatan-unan nga dili sila mahimong tinubdan sa kapintasan.