

ADUNAY silot nga P5,000 ang mga drayber sa pampubliko nga mga sakyanan o public utility vehicle nga makit-an nga wa nagsul-ob og maskara o mask.
Kini mao ang gipahibawo ni Land Transportation Franchising and Regulatory Board- 7 (LTFRB) 7 Regional Director Eduardo Montealto human nagpagawas sa Memoramdum Circular 2020-005 ang ilang ulohang buhatan.
Ila kining gimando aron pagsiguro sa seguridad sa panglawas sa mga drayber sa 2019-novel coronavirus (2019-nCov) o acute respiratory disease (ARD) kay lain-lain ang ilang mga pasahero.
"Effective na karon adlawa kay safety ba kay dili baya nato matagna kay kaning mga driver syempre daghan kayg mga pasahero. Nya kon naa siyay pasahero nga medyo infected, aw dili na sya matakdan," saysay niya.
Kini temporaryo nga gimando samtang nag-monitor pa ang Department of Health (DOH) sa 2019-nCov.
Kini mawala ra kon modeklarar na ang health authorities nga wa na ang maong sakit.
Sigon ni Montealto nga ang mga operator sa mga PUV ang mopalit ug manghatag og maskara sa ilang drayber ug mga sanitzer dispensers sa matag sakyanan nga libre magamit sa mga pasahero.
Dul-an sa 32,000 ka mga drayber, mga konduktor ug pasahero ang mobiyahe matag adlaw sa tibuok Rehiyon 7, apil na niini ang mga truck-for-hire.
Ang 12,000 niini naa sa Cebu, apil na ang mga jeep ug bus.
Mga reaksyon
Matod ni Cebu Integrated Transport Service Multi-purpose Cooperative (Citrasco) chairman Benjamin Ryan Yu nga sila motuman sa mando.
Ila na usab giabisohan ang ilang mga drayber nga magsul-ob og maskara alang sa ilang proteksyon.
Apan anaay uban sa ilang mga drayber nireklamo nga sila maglisod og ginhawa kon mogamit og maskara samtang nagmaneho. Di sila komportable nga mogamit niini.
Lain usab nila nga problema mao ang supply sa maskara sanglit daghan na nga mga pharmacy wa nay supply ug limitado usab ang ilang mapalit.
"We are about more than a thousand of franchise. So, we need basically about a thousand. Also gilimatan ta to 50 pcs. nga kanang ibaligya nila," sigon ni Yu.
Apan gisiguro ni Yu nga sila motuman sa mando.
Si Greg Perez, chairman sa Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operators Nationwide (Piston) Cebu niingon nga wa silay babag o supak sa pagsul-ob sa ilang mga drayber sa maskara, apan kon penalty ang hisgutan, sila supak niini.
"Wala mi supak sa pag face mask sa atong mga kaigsuonan nga mag driver kay para man na sa atong safety. Pero maghisgot ta sa penalty, ngano naay penalty dayon nga gipagawas nga ing-ana nga patakaran," matod ni Perez.
Dugang ni Perez nga unta ipaklaro ang silot sa mga drayber nga di magsul-ob og maskara samtang nagmaneho.
Tungod niini ang pangu sa Cebu South Bus Terminal (CSBT) operations Carmen Quijano nimando na sa tanan nga mga driver, konduktor ingon man ang mga pasahero nga magsul-ob og maskara sa sulod sa terminal ingon man sa pagbiyahe.
Nagpadayon ang ilang pagpahibawo sa mga pasahero nga mosulod guwa sa terminal pinaagi sa pag-announce niini matag oras.
Nipasalig si Quijano nga magpabilin nga limpyo ang tibuok terminal ug mag disinfect usab sila sa palibot.
"Duna ta'y precaution ana no sa tanan nga mga driver nga mag mask sila ug sanèctize pag tuman sad sa LTFRB, kay kana how about kon aircon na, closed type unya dunay masakiton, sayon ra kaayo ta mataptan ana", matod ni Quijano.
Ang CSBT may moabot 50,000 ka mga pasahero matag adlaw, way labot kon peak season.
Ang 15 porsyento niini mga langyaw apan mubo ra ang porsyento sa gidaghanon sa mga turistang Insik.
May moabot sa 500 usab ka mga buse ang mobiyahe matag adlaw gikan sa terminal.
Tungod sa kadaghan sa mga pasahero, nihangyo si Quijano nga mas maayo og ang mga pasahero na lang ang mopalit og kaugalingong alcohol o sanitizer aron mas dali kini nga magamit.
Sa Enero 31, 2020 sagad sa mga pasahero naka mask na, lakip na ang mga konduktor ug pipila usab sa mga driver nga nagbiyahe gamit ang aircon buses.
Nangahurot na
Puros na out-of-stocks ang surgical mask sa mga pharmacy sa dalan Colon ug Carbon.
Kini human gipahibawo sa Deparmtent of Health niadtong Huwebes, Enero 30, 2020 nga adunay nay nipositibo sa 2019-nCoV sa nasud ug ang biktima miagi sa Sugbo.
Ang uban nila nagbutang na og karatola sa atubangan sa ilang mga tindahan aron nagpahibalo sa mga mamalitay nga sila nahutdan na og mga face mask.
Gibisita sa VoxPop Cebu udto sa Biyernes, Enero 31, 2020, ang mga pharmacy sa sama sa Three-sixty Pharmacy, Rose Pharmacy, Mercury Drug, TGP Pharmacy, Southern Pharmacy, Majestic Pharmacy ug ang Cebu Ever Drug.
Ang uban sa mga pharmacy nga gibisita niingon nga sukad pa niadtong Huwebes, Enero 30, 2020 na sila walay stock sa mga maskara. Daghan usab nga mga mamalitay ang nagsuroy-suroy sa mga matag pharmacy nga nangita og maskara.