Gipahayag ni Department of Social Welfare and Development (DSWD) Secretary Rex Gatchalian nga subay sa assessment sa mga social worker, nasuta nga ang 15-anyos nga estudyante nga nalambigit sa pagpamusil sa San Jose National High School sa Tacloban City nihimo sa maong hitabo nga adunay saktong kaalam ug panabot (discernment).
Sa pakighinabi sa mga tigbalita sa Zamboanga City niadtong Lunes, Hunyo 29, 2026, niingon si Gatchalian nga ang pagsusi nga gihimo sa mga social worker sa DSWD nagpakita nga nakasabot ang 15-anyos nga suspek sa kinaiya ug sa mga mamahimong sangpotanan sa iyang gihimo.
"So ibig sabihin, alam na alam niya 'yung ginagawa niya," matod ni Gatchalian.
Gipahayag sa pangulo sa DSWD nga isumite sa ahensiya ang ilang mga nakit-an ngadto sa korte nga maoy modeterminar sa gibug-aton niini sa mga legal nga proseso.
Gawas sa assessment sa mga social worker, giingon ni Gatchalian nga naghulat sab ang ahensiya sa resulta sa psychological evaluation sa 15-anyos ug sa 14-anyos nga kauban niining suspek.
Matod niya, ang mga makuhang resulta makatabang sa pagtino sa saktong mga interbensyon ug paggiya nga angay ihatag alang sa duha ka menor de edad.
"Makukuha ko 'yung resulta today. Doon natin maanalisa, ano ba ang nangyari? Bakit sila gumawa ng ganitong karumal-dumal na krimen? At ano ang dapat na intervention nating gawin para sa kanila?" sumala pa ni Gatchalian.
Ang nahitabong pagpamusil niadtong Hunyo 22 sulod sa San Jose National High School nikalas og tulo ka estudyante ug niangol og laing 20.
Ubos sa Republic Act 9344, o ang Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, ang mga bata nga nag-edad og 15 anyos paubos kasagarang gawasnon sa criminal liability.
Apan, ang balaod naglatid og exception alang sa mga bata nga nag-edad og labaw sa 15 apan ubos sa 18 anyos kon mapamatud-an nga nihimo sila sa krimen nga adunay kaalam ug panabot, pasabot nga nakasabot sila nga sayop ang ilang gibuhat ug nahibawo sila sa mamahimong sangpotanan niini.
Kon mapamatud-an nga adunay panabot, ang bata mahimong mag-atubang og tulubagon sa balaod, bisan pa nga ang mga proseso ipaubos gihapon sa espesyal nga proteksyon ug pamaagi ubos sa juvenile justice system.
Ang mga bata usab nga nagedad og 15 anyos paubos nga makahimo og salaod ipaubos hinuon sa mga intervention program ug rehabilitasyon imbes nga pasakahan og kasong kriminal.
Giila na sa mga imbestigador sa kapulisan ang managlahing gigikanan sa mga armas nga giingong gigamit sa pagpamusil.
Matod sa mga awtoridad, gigamit sa 14-anyos nga suspek ang service firearm sa iyang iyaan kinsa usa ka aktibong polis nga nadestino sa Police Regional Office Eastern Visayas.
Samtang ang pistola nga nakuha gikan sa 15-anyos nga suspek nasubay nga gipanag-iya sa iyang lolo, nga usa ka kanhi security guard.
Base sa imbestigasyon sa kapulisan, ang magulang nga suspek makausa ra nipusil, samtang ang manghod nga suspek giingong nakapabuto og dili mominus sa 40 ka higayon ug nakahimo pa gani sa pag-ilis og magasin aron mag-load og usab sa iyang armas.