Sa boto nga 22 ang uyon, walay supak ug walay abstention, gipasar sa Senado sa ikatulo ug katapusang pagbasa niadtong Enero 14, 2025, ang Senate Bill No 2916 nga naglatid sa upat ka tuig nga termino sa mga opisyales sa barangay ug Sangguniang Kabataan (SK).
Subay sa maong balaudnon, ang sunod nga regular barangay and SK elections (BSKE) ipahigayon sa unang Lunes sa Oktubre 2027 ug kada upat ka tuig human niini. Ang termino sa mga opisyales sa barangay ug SK magsugod sa unang adlaw sa Nobiyembre human sa eleksyon.
Ang mga incumbent nga mga opisyales sa barangay ug SK magpabilin sa ilang puwesto, gawas kon masuspenso o mapalagpot sa hinungdan, hangtod nga mapili ang mohulip kanila. Ang mga incumbent nga opisyales nga anaa na sa ilang ikatulo nga sagunson nga termino dili na makadagan sa October 2027 BSKE. Si Senador Imee Marcos, ang sponsor sa maong balaudnon, niingon nga ang mas taas nga termino sa nga opisyales sa barangay ug SK maghatag kanila og mas lawon nga pagsabot sa mga isyung nasyonal ug lokal ug makapatuman sila sa ilang mga medium ug long-term initiatives sa barangay.
Apan gikuwestiyon ni election lawyer Romulo Macalintal ang maong balaudnon kay matod pa niya kini "unconstitutional, deceptive and misleading." Ang argumento ni Macalintal mao nga ang maong balaudnon mag-oktaba sa BSKE nga gitakda sa Disyembre 1, 2025.
Matod ni Macalintal nga ang maong balaudnon nakalapas sa katungod sa mga tawo sa pagpili sa ilang mga lider ug nagsalikway sa mga lagda nga gilatid sa desisyon sa Korte Suprema sa kaso nga Macalintal vs. Comelec (2023) nga nagdeklarar nga unconstitutional ang unang mga pgsuway sa pag-oktaba sa BSKE.
Ang kamubo sa termino dili igong katarungan sa pag-oktaba sa eleksyon, matod niya, subay sa maong desisyon. Dili usab igong rason ang mas taas nga termino aron masabtan ang mga isyung nasyonal ug lokal kay ang termino sa ubang mga opisyales nagpabilin mang tulo ra ka tuig.
Ang termino sa mga gobernador sa mga lalawigan, mga mayor sa siyudad ug kalungsoran ug uban pang mga lokal nga pinili nga opisyales nagpabilin nga tulo ka tuig. Giahatagan sila og tulo ka sagunson nga termino.
Gitumbok ni Macalintal ang gibug-aton sa mga opinyon sa mga mahistrado sa Korte Suprema sa kaso nga Macalintal vs. Comelec nga nag-ingon nga ang paghatag og lugway sa termino sa mga opisyales nga naglingkod sa puwesto makapahuyang sa demokrasya.
Iyang gikutlo ang opinion ni Supreme Court Justice Alfredo Caguioa sa maong kaso nga nagkanayon, "Congress cannot enact laws that extend the term of incumbent barangay and SK officials, for they are unconstitutional for violating the democratic underpinnings of our governmental system, wherein elective officials serve by virtue of winning an election." - edbarrita@gmail.com
