Binghay: Di moila sa biktimahon

Binghay: Di moila sa biktimahon
VoxPop Binghay
Published on

Karon nga ting-uwan, nisaka na sab ang gidaghanon sa mga nabiktima ining ma­kamatay nga pinaakan sa lamok nga nagdala og Dengue virus. Ampay ining lamoka ang uwan kay kusog man kining mosanay sa tubig unya di ra ba ni moila sa ilang biktimahon.

Matod ni Dr. Daisy Villa, Head sa City Health Department, sugod sa Enero rong tuiga hangtod katapusan sa Hulyo duna nay natala nga 1,482 ka mga kaso sa dengue unya ang 11 ini nakalas gyud ang kinabuhi itandi sa miaging tuig nga unom ang patay.

Nag-una sa gidaghanon ang Barangay Guadalupe, Basak San Nicolas, Lahug, labangon, Tisa, Mambaling, Kalunasan, Talamban, Punta Plrincesa, ug Pardo.

Kasagaran magsugod og guwa ang simtomas 4-10 ka adlaw human mapaaki.

Kining mosunod ang kasagarang simtomas : Taas nga hilanat, 40 degrees celsius, labad sa ulo, bation og sakit sa mata labi na sa luyong bahin, tumang kasakit sa kaunuran, kabukugan, ug mga joint.

Tawag sa ingles ini break-bone fever, kasukaon og pagsuka-suka, pagpamurot sa mga lymph nodes, pagpamuwa sa panit nga murag naay rashes pipila ka adlaw human hilanti.

Kon kini mahitabo, paimna dayon og daghang liquids (tubig, juice, etc.) o mga ilimnon nga dunay electrolytes aron di mahutdan sa body fluid ang lawas. Ipahuway ang lawas samtang nagbatok kini sa dengue. Mahimong paimnon og mga acetaminophen sama sa Biogesic, Tylenol o paracetamol para moubos ang hilanat unya maminus-minusan ang sakit nga gibati sa kaunuran ug kabukogan.

Likayi ang pag-inum og aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin) or naproxen (Aleve) kay kini nga mga tambal makaingon sa bleeding.

Kining dengue usa ka medical emergency maong angay bantayan ang simtomas ini para madali og matabang pa ang biktima.

Timan-i, dad-a dyon ang pasyente sa hospital kon human sa 24-48 ka oras nga hilanat, magsugod og sakit ang tiyan unya humok kon hikapon, magsige og suka, magdugo sa ilong o gums, dunay dugo ang sinuka, ihi o hugaw, bation og tumang kakapoy unya di mahimutang ug ang paspas nga pagginhawa.

VoxPop Publishing Inc.
www.voxpop.com.ph