Mahutdan na sa dili madugay og pundo sa basura ang Dakbayan sa Sugbo tungod sa minilyon ka pesos nga gigasto matag adlaw aron lang ihakot ug ilabay ngadto sa Aloguinsan.
Tungod kay nagkaduol na sa P1 bilyon ang gasto sa basura karong tuiga, gipasidaan ni Konsehal Dave Tumulak nga mahurot gyud ang pundo sa dakbayan kon ipadayon ang kasamtangang paagi sa paglabay.
“If this will continue, yes, it’s true, the budget will really run out,” matod ni Tumulak sa usa ka pakighinabi niadtong Huwebes, Septiyembre 3, 2026.
Una nang gipadayag ni Mayor Nestor Archival nga ang pundo alang sa paglabay sa basura mahimong mahurot sa Nobiyembre, hinungdan nga nahunahunaan nga mangayo og laing supplemental budget nga nagkantidad og P100 hangtod P200 million.
Sa wala pa ang trahedya sa Binaliw landfill niadtong Enero 8, ang dakbayan adunay tinuig nga pundo sa basura nga hapit P500 million. Apan human nga wala na gamita ang maong landfill, nisaka pag-ayo ang gasto sa paghakot ug paglabay sa basura dihang gibalhin ngadto sa Aloguinsan.
Ang siyudad unang nangayo og P500 million nga dugang pundo alang paghipos sa basura ubos sa unang supplemental budget niini alang sa 2026.
Apan ang Konseho niaprobar lang og P400 million.
Gipahayag ni Archival niadtong Agusto nga ang pundo sa basura sa Dakbayan nidoble gikan sa P500 million ngadto sa hapit P1 billion human sa trahedya sa landfill sa Binaliw.
Apan bisan ang dugang nga P400 million paspas nga nahurot, kay hapit P4.2 million hangtod P4.5 million matag adlaw ang gasto aron lang ikarga ug i-transport ang basura ngadto sa Aloguinsan.
Matod ni Tumulak, magdepende sa buhatan sa mayor kon asa sila mangita og pundo alang sa dugang nga supplemental budget.
Kon magahin og dugang pundo alang sa paglabay sa basura, ang pipila ka mga proyekto mahimong masakripisyo.
Gipahayag ni Tumulak nga ang dakbayan nagbayad og hapit P3,900 matag ton, lakip na ang tipping fee nga hapit P1,600 matag ton.
Tungod kay ang usa ka dump truck makakarga og hapit 10 ka ton, dali ra kaayo
modako ang gasto sa gidaghanon sa mga truck nga gigamit matag adlaw.
“That’s about millions per day. Almost around P4 million per day,” matod ni Tumulak.
Ang pasilidad nga mas duol sa Dakbayan sa Sugbo mahimong makapagamay sa gasto sa paghakot ug sa oras nga gigasto sa pagdala sa basura.
Gipadayag ni Tumulak nga ang sanitary landfill sa Dakbayan sa Toledo usa sa posibleng kapilian, bisan pa nga wala pa kini maglihok o mag-abli.
Iyang gihulagway ang pasilidad sa Toledo nga mas dako kaysa sa anaa sa Binaliw.
Bisan kon ang Toledo dili gyud ang labing duol nga kapilian kon tan-awon sa direktang distansya, gipadayag ni Tumulak nga ang agianan mas madumala kompara sa layo nga biyahe ngadto sa Aloguinsan. / CAV